HRP Sac (Sıcak Haddelenmiş Asitli): Temel Özellikler ve Kullanım Alanları
Sıcak haddelenmiş asitli (HRP) saclar, endüstriyel kullanıma hazır, temizlenmiş bir yüzey sunar.
HRP Sac, İngilizce’deki “Hot Rolled Pickled” kelimelerinin kısaltmasıdır. Bu malzeme, sıcak haddelenmiş (HR) sacların, yüzeylerindeki pas ve tufal tabakasından arındırılması (asitle temizleme – Pickling) işlemiyle elde edilir. Bu temizleme süreci, sacın pürüzsüz ve işlenmeye hazır bir yüzeye sahip olmasını sağlar. HRP sac, başta otomotiv ve yapısal çelik olmak üzere, boyama, kaplama veya ileri şekillendirme işlemlerinin ön adımı olarak sanayide kritik bir role sahiptir.
Doğru kalınlık, ebat ve kalite seçimi, projenizin hem maliyetini hem de performansını doğrudan etkiler. Bu teknik rehber, HRP sac alım süreçlerinizde size yol göstermek amacıyla hazırlanmıştır.
1. HRP Sac Üretim ve Ebat Standartları
HRP saclar, genellikle 1.50 mm kalınlıktan başlayıp, 15.00 mm kalınlığa kadar geniş bir yelpazede üretilebilir. Temel olarak rulo veya boy kesilmiş levha halinde tedarik edilir.
Kalınlık ve Genişlik Aralıkları
Sıcak haddelenme süreci, nispeten kalın malzemelerin üretilmesine olanak tanır. HRP sac, ince saclara göre daha yüksek mukavemet ve yapısal dayanım gerektiren projeler için idealdir.
| Malzeme Formu | Minimum Kalınlık | Maksimum Kalınlık | Standart Genişlikler (En) |
|---|---|---|---|
| Rulo Sac (Bobin) | 1.50 mm | 15.00 mm | 1000 mm, 1250 mm, 1500 mm |
| Levha Sac (Plaka) | 1.50 mm | 15.00 mm | Standart: 1000×2000, 1250×2500, 1500×3000 mm |
Neden Asitle Temizleme (Pickling) İşlemi Yapılır?
Sıcak haddelenmiş çelik, üretim sırasında yüzeyinde demir oksit (tufal) adı verilen siyah, sert bir tabaka oluşturur. Bu tufal tabakası:
- Boyanın veya kaplamanın saca yapışmasını engeller.
- İleri şekillendirme (bükme, sıvama) işlemlerinde çatlaklara neden olabilir.
- Hassas kaynak işlemlerinde kusurlara yol açar.
Asitle temizleme işlemi bu tabakayı kaldırarak, sacın daha pürüzsüz olmasını sağlar ve özellikle galvaniz veya boyalı imalat için yüzeyi hazırlar.
2. HRP Sac Kaliteleri ve Mekanik Özellikler
HRP sac kaliteleri, malzemenin kullanım amacına göre iki ana gruba ayrılır: Yapısal Çelikler (Mukavemet Odaklı) ve Ticari/Şekillendirme Çelikleri (İşlenebilirlik Odaklı).
Ticari ve Şekillendirme Kaliteleri (DD Serisi)
Bu kaliteler, mükemmel soğuk şekillendirilebilirlik özelliklerine sahiptir. Özellikle derin çekme ve zorlu büküm gerektiren parçalar için tercih edilirler.
DD11 (Ticari ve Bükme Kalitesi)
En temel şekillendirme kalitesidir. Orta düzeyde büküm ve form verme işlemleri için yeterlidir. Beyaz eşya, boru-profil imalatı ve genel imalat sektöründe yoğun kullanılır.
DD13 ve DD14 (Derin Çekme Kaliteleri)
DD14, sıcak haddelenmiş en iyi soğuk şekillendirilebilirlik sunan kalitelerden biridir. Otomotiv yedek parça, LPG tankı ve basınçlı kaplar gibi derin sıvama (deep drawing) gerektiren uygulamalarda kullanılır. DD14 kalitesindeki sacın, yırtılmaya karşı direnci oldukça yüksektir.
Yapısal Çelik Kaliteleri (S Serisi – EN 10025)
Bu kaliteler, taşıyıcı sistemlerde mukavemeti ön planda tutar. Sacın akma dayanımı (Yield Strength) temel belirleyicidir.
| Kalite Kodu | Minimum Akma Dayanımı ($R_eH$) | Özellik ve Uygulama |
|---|---|---|
| S235JR | 235 MPa | Genel amaçlı yapı çeliği. İnşaat, makine şaseleri, konteyner imalatı. |
| S275JR | 275 MPa | Orta seviye mukavemet. Köprü, depo ve büyük konstrüksiyonlar. |
| S355JR | 355 MPa | Yüksek mukavemetli yapı çeliği. Ağır iş makineleri, vinç ve kritik taşıyıcı elemanlar. |
Türkiye’deki başlıca üreticilerin HRP sac kalitelerindeki çeşitlilik, her projeye uygun çözümler sunar.
3. HRP Sac Ağırlık ve Güncel Piyasa Değerleri (Tahmini)
HRP sacın ağırlık hesabı, malzemenin metreküp başına yoğunluğu olan $7.85\ g/cm^3$ (veya $7850\ kg/m^3$) üzerinden yapılır. Bu ağırlık, tonaj bazlı alışverişlerde maliyeti doğrudan belirler.
HRP Sac Levha Ağırlık Tablosu (1000 mm x 2000 mm)
Aşağıdaki tablo, 1000 mm eninde ve 2000 mm boyunda standart bir plakanın teorik ağırlığını göstermektedir. Tonaj fiyatları ise KDV hariç, yaklaşık $650 – 750 USD/Ton$ piyasa ortalaması baz alınarak **tahmini** olarak sunulmuştur.
| Kalınlık (mm) | Ebat (mm) | 1 Plaka Ağırlığı (kg) | Tahmini Adet Fiyatı (USD) |
|---|---|---|---|
| 1.50 mm | 1000 x 2000 | 23.55 kg | $ 15.30 |
| 2.00 mm | 1000 x 2000 | 31.40 kg | $ 20.40 |
| 3.00 mm | 1000 x 2000 | 47.10 kg | $ 30.60 |
| 4.00 mm | 1000 x 2000 | 62.80 kg | $ 40.80 |
| 5.00 mm | 1000 x 2000 | 78.50 kg | $ 51.00 |
| 6.00 mm | 1000 x 2000 | 94.20 kg | $ 61.20 |
| 8.00 mm | 1000 x 2000 | 125.60 kg | $ 81.60 |
| 10.00 mm | 1000 x 2000 | 157.00 kg | $ 102.00 |
| 12.00 mm | 1000 x 2000 | 188.40 kg | $ 122.40 |
HRP sacın ağırlık tablosu, malzeme miktarını ve maliyeti belirlemede kritik rol oynar.
Özel Ebat HRP Sac Ağırlık ve Maliyet Hesaplayıcı
İhtiyacınız olan özel ebatlar için tahmini ağırlık ve maliyetinizi hızlıca hesaplayın (Baz fiyat ortalama 0.65$/kg alınmıştır).
4. HRP Sac Tedarik ve Lojistik Hizmetleri
Sanayi bölgelerinin yoğun olduğu Marmara, Ege ve İç Anadolu başta olmak üzere, Türkiye’nin tüm illerine HRP sac tedariki sağlamaktayız. HRP sac, yüzeyi temizlenmiş olduğu için nem ve suya karşı hassastır, bu yüzden sevkiyatlarda özel ambalajlama ve kapalı araçlar tercih edilmelidir.
Lojistik Avantajlarımız
- Stok Çeşitliliği: DD11, DD13, S235JR, S355JR gibi en çok talep edilen kalitelerde geniş stok mevcudiyeti.
- Kesim Hizmetleri: Müşteri taleplerine göre boy kesme, dilme ve özel ebatlama hizmetleri.
- Hızlı Sevkiyat: İstanbul, Kocaeli, Bursa, İzmir ve Ankara gibi sanayi merkezlerine 24 saat içinde teslimat imkanı.
Önemli Bilgi: Stres Giderme ve Kaynak
HRP sacın yüksek mukavemetli kaliteleri (özellikle S355JR ve üzeri), kaynak işlemlerinde özel dikkat gerektirir. Malzemenin haddelenme gerilimini azaltmak ve kaynak sonrası çatlamayı önlemek için uygun ön ısıtma ve kaynak prosedürleri uygulanmalıdır.