S235J0 Sac ve S235JR Sac Arasındaki Teknik Farklar Nelerdir?

🔍 EN 10025-2 Standardında Sınıflandırma ve Harf Anlamları

Her iki çelik kalitesi de Avrupa Standardı **EN 10025-2** (Kaynak Edilebilir Yapı Çeliklerinin Teknik Teslim Şartları) altında sınıflandırılır. Bu kodlama sistemi, çeliğin temel mekanik ve darbe tokluğu özelliklerini hızlıca anlamamızı sağlar:

Görüldüğü gibi, temel fark son iki harfte gizlidir: **JR** ve **J0**.

Bu konudaki detaylı incelemeye S235JR ile S235J0 arasındaki farklar sayfasından da ulaşabilirsiniz.

🌡️ Darbe Tokluğu ve Test Sıcaklığı Karşılaştırması (JR vs. J0)

İki çelik kalitesini birbirinden ayıran **en kritik** özellik darbe tokluğu testidir. Darbe tokluğu, malzemenin çatlak yayılmasına karşı gösterdiği direnci ölçer ve genellikle Charpy V-Çentik testi ile belirlenir. Bu test, özellikle soğuk iklimlerde veya darbe riski olan yapılarda çeliğin kırılganlık sınırını gösterir.

Düşük Sıcaklık Uygulamaları İçin Hangi Kalite Seçilmelidir? ❄️

Test gereksinimleri şu şekildedir:

• **S235JR:** Bu kalite, +20°C sıcaklıkta minimum **27 Joule** enerji absorbe etme zorunluluğuna sahiptir. Bu, normal oda sıcaklığındaki uygulamalar için yeterli bir tokluk seviyesidir.
• **S235J0:** Bu kalite, 0°C sıcaklıkta minimum **27 Joule** enerji absorbe etme zorunluluğuna sahiptir. JR kalitesine göre 20°C daha düşük bir sıcaklıkta aynı darbe direncini sağladığı için, **düşük sıcaklık uygulamaları** ve dış mekan, açık alan inşaatları için daha güvenilir ve uygun bir tercihtir.

Daha düşük sıcaklıklarda çalışma gerektiren (örneğin -20°C veya -30°C) projeler için ise **S235J2** (T-20°C’de 27 J) gibi daha üst kaliteler seçilmelidir.

🧪 Kimyasal Bileşim Farkları (Özellikle Karbon, Fosfor ve Manganez)

S235JR ve S235J0 sacların temel kimyasal bileşimleri benzer olsa da, J0 kalitesi darbe tokluğu şartını sağlamak için daha sıkı limitlere tabidir. Özellikle demir dışındaki elementlerin oranı, çeliğin mikro yapısını ve dolayısıyla tokluğunu doğrudan etkiler. Bu fark, üreticiler için önemli bir maliyet ve teknik kontrol gerektirir.

S235J0, hem Fosfor (P) hem de Kükürt (S) için **daha düşük maksimum limitler** sunar (0.035’ten 0.030’a düşüş). Bu elementlerin düşük tutulması, çeliğin temizliğini artırır ve **düşük sıcaklık tokluğunun** garantilenmesinde temel rol oynar. Bu nedenle J0, daha yüksek saflıkta bir çelik olarak kabul edilir.

🔩 Mekanik Özellikler (Akma ve Çekme Dayanımı) Farkları

Her iki çelik kalitesinin temel mekanik mukavemet değerleri, adlarında belirtildiği gibi, **aynıdır**.

• Minimum Akma Dayanımı (ReH): Her ikisi için de **235 N/mm²**’dir (235 MPa). Sac kalınlığı arttıkça bu değerler nominal olarak düşebilir, ancak temel sınıflandırma aynıdır.
• Çekme Dayanımı (Rm): Her ikisi için de genellikle **360-510 N/mm²** aralığındadır.
• Uzama (A): Malzeme kalınlığına bağlı olarak minimum %20 ila %26 arasında uzama (esneklik) gösterirler ve bu değerler iki kalite için de aynıdır.

Sonuç olarak, statik yük taşıma kapasitesi açısından S235J0 sac ile S235JR sac arasında bir fark **bulunmaz**. Fark, sadece dinamik yükler ve düşük sıcaklıklardaki performansta ortaya çıkar.

🔥 Kaynaklanabilirlik ve İşlenebilirlik Açısından Hangisi Daha İyi?

Kaynaklanabilirlik, çeliğin karbon eşdeğeri (CEV) ile yakından ilişkilidir. Her iki çelik kalitesinin de Karbon ve Manganez (Mn) limitleri benzer olduğu için, geleneksel yöntemlerle kaynak yapılabilirlikleri oldukça yüksektir ve birbirlerine yakındır. Ancak S235J0’daki daha düşük Fosfor ve Kükürt limitleri, kaynak sonrası bölgede çatlak oluşum riskini teorik olarak biraz daha düşürerek **hafifçe daha üstün** bir kaynak kalitesi sunabilir.

Genel işlenebilirlik (kesme, bükme, delme) açısından her iki kalite de mükemmeldir ve S235 grubu çelikler, bu konuda sanayide en çok tercih edilen malzemelerdir. Kaynak öncesi ön ısıtma veya sonrası ısıl işlem genellikle gerekli değildir.

Bu farklılıklara daha derinlemesine bakmak için S235J0 ile S235JR arasındaki fark nedir içeriğini de inceleyebilirsiniz.

🏗️ S235J0 ve S235JR Sac Kullanım Alanları ve Uygulama Tercihleri

Bu iki kalite arasındaki seçim, projenin maruz kalacağı en düşük sıcaklığa ve bütçeye göre yapılır:

S235JR Kullanım Alanları

• Kapalı alan yapı iskeletleri.
• İç mekan makine ve ekipman şaseleri.
• Otomotiv sanayiinde kritik olmayan parçalar.
• Normal sıcaklık koşullarındaki genel mühendislik uygulamaları.
• Ekonominin ön planda olduğu projeler.

Tercih: Oda sıcaklığının altına düşmesi beklenmeyen, standart yapısal uygulamalar.

S235J0 Kullanım Alanları

• Açık alan (outdoor) çelik konstrüksiyonlar.
• Soğuk iklim bölgelerindeki köprüler ve viyadükler.
• Rüzgar türbini kuleleri ve destek yapıları.
• Basit kaldırma ekipmanlarının kritik parçaları.

Tercih: Sıcaklığın 0°C civarına veya altına düşebileceği, daha yüksek tokluk güvenilirliği gerektiren uygulamalar.

💲 S235J0 Sacın S235JR’ye Göre Maliyet Farkı ve Nedenleri

S235J0 sac, S235JR’ye göre metrik ton başına genellikle **%3 ila %7** arasında bir maliyet farkına sahiptir. Bu farkın temel nedeni, J0 kalitesinin üretim aşamasında ek maliyet getiren iki zorunluluğa sahip olmasıdır:

1. Sıkı Kimyasal Limitler: Fosfor ve Kükürt gibi istenmeyen elementlerin daha düşük tutulması, daha kaliteli hammadde (hurda/demir) ve daha uzun/titiz bir ergitme/rafinasyon süreci gerektirir.
2. Düşük Sıcaklık Testi: Üretilen her partinin, +20°C yerine **0°C**’de darbe testini geçmesi zorunluluğu, üretim kontrol ve kalite güvence (KG) süreçlerini artırır.

Bu küçük ek maliyet, J0’ın sunduğu daha yüksek tokluk garantisi düşünüldüğünde, kritik projeler için makul kabul edilmektedir. Piyasa koşullarına göre, S235JR sacın kilogram birim fiyatı ortalama **28.00 TL – 33.50 TL** bandında seyrederken, S235J0 sac bu aralığın üst sınırına daha yakın konumlanmaktadır.

⚖️ Sac Ağırlığı ve Tahmini Maliyet Hesaplama Aracı

Projeniz için ihtiyaç duyacağınız sacın toplam ağırlığını ve tahmini maliyetini bu araçla hızlıca hesaplayın. Yoğunluk $(7.85 g/cm^3)$ sabittir.