Asitli Sac (HRP): Temel Özellikler, Kaliteler ve Hesaplama
Asitli Sac, endüstriyel adıyla **HRP (Hot Rolled Pickled)**, sıcak haddelenmiş çeliğin yüzeyindeki pas ve tufal tabakasının kimyasal bir işlem olan dekapaj (asitlenme) ile temizlenmesi sonucu elde edilir. Bu işlem, sacın yüzeyini temiz, pürüzsüz ve kaynak, boya, galvanizleme gibi ikincil işlemler için hazır hale getirir. Düşük karbonlu, yüksek şekillendirilebilirliğe sahip bir malzemedir ve sanayinin birçok kolunda kritik öneme sahiptir.
1. Asitli Sac Üretim Süreci ve Teknik Özellikleri
HRP sacın temel farkı, üretim aşamasında geçirdiği dekapaj işlemidir. Bu işlem, sacın mekanik özelliklerini koruyarak yüzey kalitesini artırır.
Sıcak Haddeleme ve Dekapaj (Asitleme)
Sac, yüksek sıcaklıkta haddelenerek kalınlık verildikten sonra soğur. Soğuma sırasında yüzeyde oluşan koyu renkli oksit tabakası (tufal), hidroklorik asit banyolarından geçirilerek temizlenir. Bu temizlik, malzemenin boyutsal hassasiyetini ve yüzey bütünlüğünü artırır.
Standart Üretim Kalınlık ve Ebatları
Asitli sac, kalın sac segmentinde yer alır ve genellikle 1.50 mm‘den başlayarak 15.00 mm‘ye kadar geniş bir kalınlık aralığında üretilebilir. Sektörde en çok kullanılan levha ebatları şunlardır:
- 1000 mm x 2000 mm (Standart Plaka)
- 1250 mm x 2500 mm (Orta Boy Plaka)
- 1500 mm x 6000 mm (Büyük Endüstriyel Ebatlar)
2. Asitli Sac Kaliteleri ve Kullanım Alanları
HRP sac kaliteleri, içerdikleri karbon ve mangan oranlarına göre mekanik özellikleri belirlenir ve bu özellikler, sacın hangi form verme işlemine uygun olduğunu gösterir.
Temel Çekme ve Yapısal Kaliteler
| Kalite Kodu (EN 10111/10025) | Akma Dayanımı (Min. Mpa) | Özellik | Kullanım Alanı |
|---|---|---|---|
| DD11 | – | Ticari Kalite, Çok İyi Şekillendirme | Otomotiv parçaları, boru, profil üretimi, basit bükümler. |
| DD12 / DD13 | – | Derin Çekme Kalitesi | Derin sıvama gerektiren parçalar, tüp ve kazan sektörü. |
| S235JR | 235 | Yapısal Çelik (En Yaygın) | İnşaat, makine şaseleri, platformlar, tank imalatı. |
| S275JR / S355JR | 275 / 355 | Yüksek Mukavemetli Yapısal Çelik | Ağır makine imalatı, vinçler, köprü konstrüksiyonları. |
3. Güncel Tonaj ve Plaka Maliyet Analizi
Asitli sac, küresel sıcak haddelenmiş rulo (HRC) piyasasına endeksli olduğu için fiyatları sürekli değişim gösterir. Aşağıdaki tahmini maliyetler, güncel piyasa koşullarına ve tonaj bazlı alım seviyelerine göre belirlenmiştir.
Rulo Sac Toptan Fiyat Analizi (Güncel Tahminler)
Rulo bazında (yaklaşık 20-25 ton) alımlarda birim ton fiyatı, boy kesim plaka fiyatına göre daha düşüktür.
| Kalınlık Aralığı | Standart Genişlik | Tahmini Fiyat (USD/Ton) |
|---|---|---|
| 1.50 mm – 2.50 mm | 1250 – 1500 mm | 750 $ – 810 $ |
| 3.00 mm – 6.00 mm | 1250 – 1500 mm | 720 $ – 760 $ |
| 8.00 mm – 12.00 mm | 1500 – 2000 mm | 700 $ – 740 $ |
Plaka Ağırlık ve Adet Başı Tahmini Fiyat Tablosu (1000×2000 mm)
Bu tablo, en yaygın kullanılan 1000×2000 mm ebadında bir plakanın yaklaşık ağırlığını (Yoğunluk: $7.85 g/cm^3$) ve ortalama 0.75 USD/kg birim maliyetine göre adet fiyatını göstermektedir.
| Kalınlık (mm) | 1 Plaka Ağırlığı (kg) | Tahmini Adet Fiyatı (USD) |
|---|---|---|
| 1.50 mm | 23.55 kg | $ 17.66 |
| 2.00 mm | 31.40 kg | $ 23.55 |
| 3.00 mm | 47.10 kg | $ 35.33 |
| 4.00 mm | 62.80 kg | $ 47.10 |
| 5.00 mm | 78.50 kg | $ 58.88 |
| 6.00 mm | 94.20 kg | $ 70.65 |
| 8.00 mm | 125.60 kg | $ 94.20 |
Özel Ebat Asitli Sac Ağırlık ve Maliyet Hesaplayıcı
İhtiyacınız olan farklı ebatlar için yaklaşık ağırlık ve maliyeti hesaplayın (Baz fiyat ortalama 0.75$/kg alınmıştır).
4. Asitli Sacın Avantajları ve Uygulama Alanları
Asitli sacın pürüzsüz ve tufaldan arınmış yüzeyi, onu birçok endüstriyel proses için vazgeçilmez kılar. Sacın kalınlık ve en standartları üretim kolaylığı sağlar.
Başlıca Avantajları
- Üstün Yüzey Kalitesi: Boya ve kaplama öncesi hazırlık maliyetini düşürür.
- Yüksek Şekillendirilebilirlik: Özellikle DD11 ve DD13 kaliteleri pres ve büküm işlemlerine uygundur.
- Kaynak Kabiliyeti: Tufal tabakası temizlendiği için kaynak dikişleri daha temiz ve güçlü olur.
- Boyutsal Hassasiyet: Kalınlık toleransları, sıcak haddelenmiş saclara göre daha dar ve kontrollüdür.
Kullanım Alanları
Asitli sac; makine imalatı, otomotiv sanayi, beyaz eşya, boru ve profil üretimi, depo tankları, konteyner ve genel yapı çeliği imalatında yaygın olarak kullanılır.