H Profil Çelik Kolon: Teknik Özellikler, Boyutlar ve Maliyet Analizi
Modern yapısal çeliğin en kritik elemanlarından biri olan H Profil, büyük açıklıkları geçmek ve yüksek taşıma kapasitesi sağlamak için kullanılır. Enine kesiti “H” harfine benzeyen bu demirler, geniş kanatları sayesinde yüksek atalet momenti sunarak eğilme ve burkulmaya karşı olağanüstü bir direnç gösterir. Bu kapsamlı teknik rehberde; HEA, HEB ve IPE gibi standart profil tiplerinin detaylı karşılaştırmasını, teorik ağırlıklarını, uygulama alanlarını ve güncel piyasa koşullarına göre birim maliyet analizini bulacaksınız. Projeniz için doğru çelik kesitini seçmek, güvenliği ve maliyet verimliliğini doğrudan etkiler.
1. Yapısal Çelik Profillerin Sınıflandırılması: I, H ve Geniş Kanatlı Seriler
Yapısal çelik profiller, kesit geometrilerine göre isimlendirilir ve her biri farklı statik gereksinimlere cevap verir. H Profil, geniş kanatlı çelik ailesinin bir üyesidir ve özellikle kolon (düşey yük taşıyıcı) olarak tercih edilir.
I Profil (IPE) ve H Profil (HEA/HEB) Arasındaki Temel Fark
Geleneksel IPE (I-Paralel Kanatlı) profiller, H Profillere kıyasla daha dar kanatlara sahiptir. H profil ise, isminden de anlaşılacağı gibi, hem yükseklik hem de genişlik olarak daha büyük kanatlara sahiptir. Bu geniş kanatlar, özellikle kolonda eksenel yük ve moment kombinasyonlarında IPE’den çok daha üstün bir mukavemet sağlar.
HEA ve HEB Serisi Karşılaştırması
| Profil Tipi | Açıklama | Kanat Genişliği (b) | Et Kalınlığı (t) | Uygulama Alanı |
|---|---|---|---|---|
| HEA (H-Hafif) | Standart H profilin hafifletilmiş versiyonudur. Kanat genişliği gövde yüksekliğine yakındır. | Daha incedir | Daha incedir | Daha az yük taşıyan kolonlar, kirişler. |
| HEB (H-Ağır) | Standart H profilin ağır serisidir. Kanat genişliği HEA ile aynıdır, ancak et kalınlıkları belirgin şekilde daha fazladır. | HEA ile aynıdır | Daha kalındır | Yüksek katlı yapılar, ağır endüstriyel kolonlar. |
| IPE | Standart I profil. Kanat genişliği, gövde yüksekliğine göre daha dardır. | Daha dardır | Daha incedir | Hafif ve orta açıklıklı kirişler. |
2. Standart H Profil Ölçüleri ve Teorik Ağırlık Cetveli
H profiller, uluslararası normlara (EN 10034) uygun olarak üretilir ve ölçüleri isimlendirmelerle sabittir (örneğin, HEA 300, HEB 450). Mühendislik hesaplamalarında, doğru ağırlık değerinin kullanılması maliyet ve statik güvenlik açısından hayati öneme sahiptir. Çelik malzemenin yoğunluğu $7850\ \text{kg/m}^3$ (veya $7.85\ \text{kg/dm}^3$) kabul edilir.
Seçilmiş Standart HEB Profil Ağırlıkları (S235/S275 Kalite)
Aşağıdaki tablo, en yaygın kullanılan HEB profil çeşitlerinin metre başına ağırlığını ve yaklaşık birim fiyatını (Güncel piyasa ortalaması: 950 USD/Ton kabul edilmiştir) göstermektedir.
| Profil Kodu | Yükseklik (h) (mm) | Kanat Genişliği (b) (mm) | Metre Ağırlığı (kg/m) | Tahmini Metre Fiyatı (USD/m) |
|---|---|---|---|---|
| HEB 100 | 100 | 100 | 20.4 kg/m | $ 19.38 |
| HEB 200 | 200 | 200 | 61.3 kg/m | $ 58.24 |
| HEB 300 | 300 | 300 | 117 kg/m | $ 111.15 |
| HEB 400 | 400 | 300 | 155 kg/m | $ 147.25 |
| HEB 500 | 500 | 300 | 190 kg/m | $ 180.50 |
3. H Profil Maliyet Hesaplama Yöntemi ve Güncel Birim Fiyat Analizi
H profilin nihai maliyeti, ağırlığı, çelik kalitesi (S235, S275, S355), yüzey işlemleri (kumlama, boya, galvaniz) ve güncel piyasa koşullarındaki ton fiyatı üzerinden belirlenir. Hesaplamalar genellikle standart boy olan 12 metre üzerinden yapılır veya boy kesme işlemi fiyata eklenir. Yapısal projelerde maliyet optimizasyonu için en ideal kesit olan HEA serisi ile HEB serisi arasındaki ağırlık farkı göz önünde bulundurulmalıdır.
Özel Kesit ve Boy İçin Ağırlık/Maliyet Hesaplayıcı
Projeniz için farklı bir H profil ebatı veya boyu gerekiyorsa, aşağıdaki araç yardımıyla yaklaşık ağırlık ve maliyeti hesaplayabilirsiniz. Not: Bu hesaplama sadece teorik ağırlığı ve tahmini maliyeti verir. Kesin değerler için profilin kanat ve gövde et kalınlıklarına ait CAD verileri kullanılmalıdır. Hesaplama baz fiyatı 950 USD/Ton (0.95 USD/kg) olarak alınmıştır.
H Profil Teorik Ağırlık ve Tutar Hesaplayıcı
HESAPLAMA FORMÜLÜ: Boy (m) x Metre Ağırlığı (kg/m) = Toplam Ağırlık (kg)
4. Uygulama Alanları ve Yüksek Mukavemetli H Profiller
H profillerin taşıdığı yük kapasitesi, onları çok yönlü bir yapı malzemesi yapar.
Yüksek mukavemetleri sayesinde sadece düşey kolonlarda değil, aynı zamanda kirişlerde ve yatay taşıyıcılarda da kullanılırlar. Özellikle deprem bölgelerinde ve yüksek rüzgar yükü olan yapılarda burkulma direnci ön plandadır.
H Profilin Başlıca Kullanım Alanları
- Çelik Yapılar: Fabrikalar, depolar, hangarlar, alışveriş merkezleri ve çelik köprüler.
- Makine İmalatı: Ağır sanayi makine şaseleri ve vinç yolları.
- Altyapı Projeleri: Kazık sistemleri, istinat duvarları ve tünel destek yapıları.
- Tesisler: Güneş Enerjisi Santrali (GES) konstrüksiyonları ve petrokimya tesisleri.
Yapısal Çelik Kaliteleri (S Serisi)
H profiller, genellikle Avrupa standardı olan EN 10025 normuna göre S235, S275 ve S355 yapısal çelik kalitelerinde üretilir. Bu sayılar, malzemenin minimum akma mukavemetini (Yield Strength) MegaPascal (MPa) cinsinden ifade eder. Örneğin, S355 çeliği, S235’e göre yaklaşık %50 daha fazla yük taşıma kapasitesine sahiptir, bu da aynı yük için daha hafif profillerin kullanılmasına olanak tanır.
5. Tedarik ve Lojistik Hizmetleri
Türkiye genelinde yapısal çelik tedariki, genellikle 12 metrelik standart boylarda yapılmaktadır. Projenizin ihtiyacına göre tam boy kesim, delik delme, kaynak ağzı açma ve yüzey temizleme (kumlama/boyama) gibi ek imalat hizmetleri de sunulmaktadır. Çelik profiller, lojistik maliyet ve zaman çizelgelerine uygun olarak projenizin bulunduğu şantiyeye güvenle sevk edilir.
Hizmet Sunduğumuz Başlıca Sanayi Bölgeleri
Batı Marmara ve Ege
- İstanbul (Hadımköy, İkitelli, Tuzla OSB)
- Kocaeli / Gebze OSB
- İzmir / Aliağa ve Kemalpaşa
İç ve Güney Anadolu
- Ankara (Sincan ve Temelli OSB)
- Adana / Mersin Sanayi Bölgeleri
- Konya OSB
