HEB Profil Demir: Yapısal Çelikte Ağır Yük Taşıyıcı Kirişler
Yapısal çelik konstrüksiyonların temel taşı olan **HEB profil** demirler, geniş flanşlı, paralel yüzeyli bir I profil türüdür. Avrupa Standartı’na (EN 10365) göre tanımlanan bu profiller, yüksek mukavemet ve stabilite gerektiren her türlü inşaat, köprü ve endüstriyel tesis projesinde kritik öneme sahiptir. HEB demir, özellikle büyük açıklıkların geçilmesinde ve yüksek dikey yüklerin taşınmasında ideal çözümleri sunar. Bu rehberde; HEB profillerin teknik ebatlarını, metrik ağırlıklarını, kalite standartlarını ve metraj tabanlı maliyet hesaplama yöntemlerini detaylıca inceleyerek, doğru malzeme seçimi konusunda size yol göstereceğiz.
1. HEB Profil Nedir ve Teknik Özellikleri Nelerdir?
**HEB kirişler**, adını “H” şeklindeki kesitinden alır ve **B** harfi “Breitflanschträger” yani **geniş flanşlı kiriş** anlamına gelir. Dikkatli bakıldığında, profilin gövde (web) ve kanat (flanş) kalınlıklarının, HEA (Hafif) serisine göre daha kalın olduğu görülür. Bu yapısal fark, HEB profillere daha yüksek atalet momenti ve kesme direnci kazandırarak, onu ağır yüklere karşı daha dayanıklı hale getirir. Bu profiller, genellikle kolon ve ana taşıyıcı kiriş elemanları olarak kullanılır.
HEA, HEB ve HEM Karşılaştırması
Avrupa I profil serileri, aynı nominal yüksekliğe sahip olmalarına rağmen farklı yük taşıma kapasitelerine sahiptir. Karşılaştırma, genellikle kanat (flanş) genişliği ve kalınlığına göre yapılır.
| Seri Kodu | Tanım | Kanat (Flanş) Genişliği | Kullanım Amacı |
|---|---|---|---|
| **HEA** | Hafif (Light) | HEB’ye göre daha incedir | Orta düzey yükler, küçük açıklıklar. |
| **HEB** | Standart/Normal (Standard) | HEA ve HEM arasındadır | **Yapısal Ana Taşıyıcı**, ağır yükler, orta-büyük açıklıklar. |
| **HEM** | Ağır (Heavy) | En kalın kanat ve gövdeye sahiptir | Çok ağır yükler, yüksek katlı binaların kolonları. |
2. HEB Profil Ağırlık ve Ebat Tablosu (Metrik Standarda Göre)
Çelik yapı projelerinde maliyet hesaplaması ve statik analiz, profilin metrik ağırlığı ($\text{kg/m}$) bağlıdır. HEB profillerin standart uzunluğu 12 metredir. Aşağıdaki tablo, en çok kullanılan standart HEB profil ebatlarının metre ve 12 metre boy için teorik ağırlıklarını göstermektedir. Proje gereksinimine göre farklı ebatlarda dilimleme ve kesim hizmeti sunulmaktadır.
Standart HEB Profil Ağırlık Listesi
| Ebat (HEB) | Yükseklik (mm) | Kanat Genişliği (mm) | Teorik Ağırlık ($\text{kg/m}$) | 12 Metre Boy Ağırlığı ($\text{kg}$) |
|---|---|---|---|---|
| HEB 100 | 100 | 100 | 20.4 | 244.8 |
| HEB 140 | 140 | 140 | 33.7 | 404.4 |
| HEB 200 | 200 | 200 | 59.3 | 711.6 |
| HEB 240 | 240 | 240 | 81.4 | 976.8 |
| HEB 300 | 300 | 300 | 117.0 | 1404.0 |
| HEB 400 | 400 | 300 | 155.0 | 1860.0 |
| HEB 500 | 500 | 300 | 193.0 | 2316.0 |
| HEB 600 | 600 | 300 | 238.0 | 2856.0 |
**Not: Tablodaki ağırlıklar teorik yoğunluk $\text{7.85 kg/dm}^3$ üzerinden hesaplanmıştır. Gerçek ağırlıklar, üretim toleranslarına göre $\pm\%3$ farklılık gösterebilir.
3. Yapısal Çelik Kaliteleri ve Mukavemet Sınıfları
HEB profiller, yüksek mukavemet sağlamak üzere sıcak haddelenmiş olarak üretilirler. En yaygın kullanılan çelik kaliteleri, Avrupa standardı **EN 10025-2** kapsamında yer alan S serisi çeliklerdir. Bu serideki rakam, malzemenin minimum akma dayanımını ($\text{R}_\text{eH}$) megapaskal (MPa) cinsinden ifade eder. Kalite seçimi, yapının maruz kalacağı yük ve çevresel koşullara (sıcaklık, darbe) göre belirlenir.
En Çok Talep Gören Kalite Kodları
- **S235JRH:** En yaygın yapısal çelik kalitesidir (Minimum 235 MPa). Standart binalar, çatılar ve hafif çelik yapılar için uygundur. “JR” oda sıcaklığında 27 Joule darbe enerjisi gereksinimini gösterir.
- **S275J0 / S275J2:** Daha yüksek mukavemet gerektiren projeler için kullanılır (Minimum 275 MPa). Köprüler ve daha büyük endüstriyel tesislerde tercih edilir. “J0” 0°C’de darbe testi gereksinimini belirtir.
- **S355J0 / S355J2:** Yüksek mukavemetli çelik grubudur (Minimum 355 MPa). Özellikle deprem bölgelerinde, yüksek katlı yapılarda veya büyük vinç kirişlerinde kullanılır. Yüksek yükleri daha az malzeme ile taşımayı mümkün kılar.
🏗️ Kalite Seçiminin Önemi
Projenizin statik hesaplamaları hangi kaliteyi gerektiriyorsa onu kullanmak zorunludur. Örneğin, S355 kalitesi yerine S235 kullanmak yapısal bir zafiyet oluşturabilirken; S235 gereken yerde S355 kullanmak gereksiz maliyet artışına neden olur. Yanlış malzeme kullanımı, yapısal güvenliği tehlikeye atar.
4. HEB Profil Maliyet Hesaplama Yöntemi ve Güncel Fiyatlandırma
**HEB profil** demirlerin fiyatı; uluslararası çelik piyasaları, hurda fiyatları, enerji maliyetleri ve döviz kuru hareketlerine endekslidir. Fiyatlandırma genellikle **Ton (KG/Ton)** bazında yapılır. Profilin ebadı büyüdükçe birim tonaj fiyatı nispeten düşme eğilimi gösterir. Aynı zamanda, S355 gibi yüksek mukavemetli kalitelerin ton fiyatı, S235 kalitesine göre bir miktar daha yüksektir. Aşağıdaki tablo, güncel piyasa eğilimlerine göre tahmini aralıkları sunar.
Tahmini Güncel Fiyat Aralıkları (Tonaj Bazlı)
| Kalite Sınıfı | Ebat Aralığı | Tahmini Ortalama Piyasası (USD/Ton) |
|---|---|---|
| S235JR (HEA, HEB, HEM) | Tüm Ebatlar | 750 $ – 850 $ |
| S275J0 / S355J2 (HEA, HEB, HEM) | Tüm Ebatlar | 780 $ – 890 $ |
HEB Profil Metraj/Maliyet Hesaplayıcı
Seçtiğiniz ebat ve metraj için yaklaşık ağırlık ve maliyeti hesaplayın. (Varsayılan Ton Fiyatı: 820 $/Ton)
5. Lojistik ve Tedarik Bilgileri
Türkiye genelinde tüm sanayi merkezlerine (İstanbul, Kocaeli, İzmir, Ankara, Bursa, Adana vb.) stoklarımızdan hızlı ve güvenli sevkiyat gerçekleştirmekteyiz. 
HEB profil demirler 12 metre standart boyda ve rulo halinden haddelenmiş olarak tedarik edilir. Projenizin büyüklüğüne göre tam boy, yarım boy veya CNC Oksijen/Plazma ile kesilmiş özel ebatlarda sevkiyat imkanı sunulmaktadır. İstanbul başta olmak üzere Marmara Bölgesi lojistik avantajımız sayesinde hızlı teslimat taahhüt ediyoruz.