YAPI ÇELİKLERİ

ST37 Sac ve ST52 Sac Kapsamlı Karşılaştırması

İnşaat, makine, otomotiv ve genel imalat sanayilerinin temelini oluşturan en yaygın çelik kaliteleri **ST37** ve **ST52**’dir. Bu iki malzeme, görünüşte benzer olsa da, mekanik, kimyasal ve dolayısıyla uygulama alanları açısından kritik farklılıklara sahiptir. **ST37 sac**, daha düşük karbon oranına ve akma dayanımına sahipken; **ST52 sac** ise, yüksek mukavemet gerektiren ağır yüklü yapılarda tercih edilir. Projeniz için doğru malzeme seçimi, hem yapısal güvenliği hem de maliyet verimliliğini doğrudan etkileyecektir. Bu makale, her iki çelik kalitesinin detaylı analizini sunarak, mühendislik kararlarınızı desteklemeyi amaçlamaktadır.

📞 Hızlı Teklif Alın

ST37 veya ST52 sac için en güncel piyasa koşullarına uygun toptan ve perakende teklif almak için bize ulaşın.

1. Temel Tanımlar ve Sınıflandırma Farkları

**ST** kısaltması, eski Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından kullanılan “Stahl” (Çelik) kelimesini ifade eder. Bu eski terminoloji, güncel Avrupa standardı olan **EN 10025** ile değiştirilmiştir. Bu standarda göre sac kaliteleri artık **S235JR** ve **S355JR** olarak adlandırılmaktadır:

• **ST37 Sac (S235JR):** Adındaki **37** rakamı, malzemenin minimum 370 N/$mm^2$ (MegaPascal – MPa) **çekme dayanımını** belirtir (eski standart). Yeni standartta ise **235** rakamı, malzemenin minimum **akma dayanımını** ($R_{eH}$) ifade eder (235 MPa). Bu, temel amaçlı genel yapı çeliğidir.
• **ST52 Sac (S355JR):** Adındaki **52** rakamı, malzemenin minimum 520 N/$mm^2$ çekme dayanımını belirtir. Yeni standartta ise **355** rakamı, malzemenin minimum **akma dayanımını** ($R_{eH}$) ifade eder (355 MPa). Bu, yüksek mukavemetli alaşımsız yapı çeliğidir.

Bu temel sınıflandırma farkı, **ST52**’nin **ST37**’ye göre yaklaşık **%50 daha yüksek mekanik dayanım** sunduğunun ilk göstergesidir. JR eki ise malzemenin **oda sıcaklığında minimum 27 Joule darbe dayanımına** sahip olduğunu gösterir.

2. Mekanik Özellikler Karşılaştırması (Akma ve Çekme Dayanımı)

İki çelik kalitesini birbirinden ayıran en önemli faktör, sahip oldukları mekanik mukavemet değerleridir. Özellikle **akma dayanımı** ($R_{eH}$), bir malzemenin kalıcı şekil değiştirmeden taşıyabileceği maksimum yükü gösterir ve yapısal tasarımın temelini oluşturur.

Bu tabloya göre, **ST52 sac**, aynı kesit alanında **ST37 sac**’a göre yaklaşık 1.5 kat daha fazla yük taşıma kapasitesine sahiptir. Bu, özellikle ağır sanayi makineleri, vinç sistemleri ve çok katlı çelik binalar gibi yüksek gerilim altında çalışan projelerde **ST52**’nin tercih edilmesinin temel nedenidir. Akma dayanımı farkları hakkında daha fazla bilgi için bu makaleyi de inceleyebilirsiniz: ST 52 ve ST 37 Çelik Kalitesi Arasındaki Farklar.

3. Kimyasal Bileşim ve Kaynaklanabilirlik

Çeliklerin mekanik özelliklerini belirleyen asıl etken, içerdikleri kimyasal elementlerin oranlarıdır. Özellikle **Karbon (C)** ve diğer alaşım elementleri, mukavemeti ve kaynaklanabilirliği doğrudan etkiler. **ST52**, **ST37**’ye göre daha yüksek karbon, manganez (Mn) ve silikon (Si) içeriğine sahiptir, bu da mukavemetini artırır, ancak kaynaklanabilirliğini bir miktar zorlaştırır.

Kaynak kalitesi ve çatlak riski, genellikle **Karbon Eşdeğeri (CEV)** ile ölçülür. **ST52**’nin karbon eşdeğeri, **ST37**’den daha yüksektir. Bu durum, **ST52**’nin kaynaklanması sırasında daha fazla ısı girdisi kontrolü, ön ısıtma ve yavaş soğutma gibi önlemler gerektirdiği anlamına gelir. Basit imalat ve genel atölye işleri için **ST37**, mükemmel kaynaklanabilirliği ve yüksek esnekliği sayesinde tercih edilir.

İmalat ve İşlenebilirlik Farkı

İmalat süreçlerinde, özellikle büküm ve şekillendirme işlemlerinde, **ST37 sac** daha yumuşak yapısı ve yüksek uzama katsayısı sayesinde daha az enerji ve daha az çatlak riski ile işlenir. **ST52**’nin yüksek mukavemeti, büküm ve form verme işlemlerini zorlaştırır ve daha yüksek tonajlı makine parkuru gerektirir. Bu nedenle, karmaşık büküm gerektiren parçalar için **ST37** daha uygun olabilir.

4. Kullanım Alanları ve Uygulama Tercihleri

ST37 (S235JR) Kullanım Alanları:

• **Genel Yapı Çeliği:** Köprü korkulukları, basit çelik çatılar, hafif konstrüksiyonlar ve depolama rafları.
• **Makine Parçaları:** Yüksek gerilme taşımayan makine şaseleri ve gövdeleri.
• **İmalat Sektörü:** Sac kesme, bükme, basit boru ve profil üretimi.

ST52 (S355JR) Kullanım Alanları:

Yüksek mukavemetinden dolayı ağırlığı azaltmak ve daha ince kesitlerle yüksek yük taşımak gerektiğinde tercih edilir. ST 52 sac ve ST 37 sac arasındaki farklar nedir sorusunun yanıtı, genellikle yüksek mukavemet ve dolayısıyla daha az malzeme kullanımıdır.

• **Ağır Yük Taşıyıcı Sistemler:** Vinç ayakları, kule vinç sistemleri, ağır iş makineleri.
• **Basınçlı Kaplar:** Kazanlar, depolama tankları (daha kalın et kalınlıklarında).
• **Demiryolu ve Köprü İnşaatları:** Yüksek dinamik yüklere ve titreşime maruz kalan yapılar.

5. Maliyet ve Ekonomik Analiz 💰

İki kalite arasındaki en önemli ticari fark maliyettir. **ST52 sac**, üretiminde kullanılan alaşım elementleri (özellikle Manganez) ve daha kontrollü üretim süreci nedeniyle **ST37 sac**’a göre birim kilogram bazında **%5 ila %20** arasında daha pahalıdır. Ancak, bu maliyet farkı genellikle, **ST52**’nin sunduğu yüksek mukavemet sayesinde daha ince malzeme kullanılarak toplam malzeme ağırlığından tasarruf edilmesiyle dengelenebilir.

Güncel piyasa koşullarına göre (referans fiyatlar olup büyük hacimli alımlarda değişebilir):

• **ST37 (S235JR) Sac Ortalama Fiyatı (kg):** 28.00 TL – 32.00 TL
• **ST52 (S355JR) Sac Ortalama Fiyatı (kg):** 30.50 TL – 38.00 TL

Dolayısıyla, 100 tonluk bir projede **ST52** kullanılarak malzeme ağırlığından %30 tasarruf edilirse, başlangıçtaki yüksek birim maliyete rağmen, toplam satın alma maliyeti **ST37**’ye yakın veya daha düşük çıkabilir. Mühendislik optimizasyonu, bu ekonomik analizin kilit noktasıdır.

6. Özet Karşılaştırma Tablosu

ST37 ve ST52 sac kalitelerinin temel özelliklerini hızlıca karşılaştıran nihai tablo aşağıdadır:

Sonuç olarak, proje gereksinimleriniz düşük veya orta seviyede statik yük taşıma ve kolay imalat gerektiriyorsa **ST37 (S235JR)** en ekonomik ve pratik seçimdir. Ancak, kritik yapısal elemanlar, yüksek rüzgar veya dinamik yüklere dayanması gereken ağır konstrüksiyonlar söz konusu olduğunda, **ST52 (S355JR)**’nin sağladığı üstün mekanik dayanım, maliyet farkına rağmen yapısal güvenliği sağlamak adına vazgeçilmezdir. Projenizin detaylarına en uygun çelik kalitesini belirlemek ve toptan sac siparişleriniz için güncel fiyat teklifi almak amacıyla bizimle iletişime geçebilirsiniz.